Damar sertliği (ateroskleroz) nedir, nasıl oluşur? Ateroskleroz, arter (atar damar) duvarlarının kalınlaşıp sertleşmesi ve iç duvarlarında plakların birikmesidir. Koroner arterler (kalbi besleyen atar damarlar), aort (kalbin pompaladığı kanı vücuda taşıyan ana atardamar), kol ve bacak arterleri gibi büyük ve orta çaplı damarlarda, damar duvarının en iç kısmındaki endotel tabakasının hasarı ile başlar. Endotel hasarına neden olan faktörlerin başında kan yağlarının (kolesterol ve trigliseridler) yüksekliği, kan basıncının artışı, sigara vb. tütün ürünleri ve şeker hastalığı gelir. |
 |
| Endotel hasarı sonucunda arter duvarında biriken kolesterol ve diğer yağlar, kalsiyum, trombositler (kanın pıhtılaşmasını sağlayan hücreler) ve fibrin adı verilen kan pıhtılaşma maddesinden oluşan plaklar, başka maddelerin salınımını uyarırlar. Bu maddeler, damarda hücre çoğalmasına ve sonuçta damarın daha da kalınlaşmasına ve çapının daralmasına neden olur. Böylece damardaki kan akımı ve sonuçta oksijenlenme azalır. Sıklıkla plağın yakınlarında veya plağın parçalanması ile oluşan bir pıhtı, arteri tümden tıkayıp kan akımını durdurur. |  |
Ne zaman başlar? Ateroskleroz, çocuklukta başlar, yavaş seyreden karmaşık bir süreçtir, ve etkileri genellikle yaşın ilerlemesiyle belirginleşir. Ancak bazı kişilerde hızlı seyreder ve daha 30’lu yaşlarda damarlara belirgin hasar verebilir. |