İnme için risk faktörleri, inme riski nasıl azaltılır? |
| Risk faktörlerinin bazıları kalıtsal olup değiştirilemez, ancak yaşam tarzı ya da çevresel nedenlere bağlı olanlar doktorların da yardımı ile düzeltilebilir. |
| İnme için değiştirilemeyen risk faktörleri nelerdir? |
- Yaş — İinme riski 55 yaşından sonraki her 10 yılda ikiye katlanır. Genelde yaşlılarda görülmekle birlikte, 65 yaş altında inme geçirenlerin sayısı da hayli fazladır.
- Ailevi ve ırksal özellikler — Ailesinde inme geçiren akrabaları olanlarda risk daha fazladır.
- Cinsiyet — Erkeklerde inme daha sık görülür. Ancak inme nedeni ile ölenlerin sayısı tüm yaş gruplarındaki kadınlarda erkeklerden fazladır. Doğum kontrol hapları ve gebelik gibi kadın cinsiyet hormonlarının baskın olduğu durumlar kadınlara inme açısından ilave risk getirmektedir.
- Daha önce inme, geçici iskemik atak ya da kalp krizi geçirenlerde risk daha yüksektir. Geçici iskemik atak geçirmiş olanlarda inme riski 10 kat daha yüksektir.
|
 |
| Hangi risk faktörleri kontrol altına alınabilir, değiştirilebilir veya tedavi edilebilir? |
- Yüksek tansiyon — Kontrol altına alınabilen en önemli risk faktörüdür.
- Sigara kullanımı — Özellikle beraberinde doğum kontrol hapı kullanımı söz konusu ise risk katlanarak artar.
- Şeker hastalığı — İnme için bağımsız bir risk faktörü, yani diğer risk faktörleri bulunmasa bile tek başına yeterli bir inme nedenidir.
- Karotis arter hastalığı — Karotis arterleri, boyunda bulunan, beyni besleyen atardamarlardır. Bunlarda damar sertliği ya da ateroskleroza bağlı plak oluşumu damarın daralmasına veya tıkanmasına neden olabilir.
- Atriyal fibrilasyon — Kalpteki çarpıntı şekillerinden biridir, bu kişilerde kalbin üst odacıkları etkin bir şekilde kanı pompalayamadıkları için kan göllenebilir ve pıhtı oluşumu kolaylaşır. Kalpte oluşan bu pıhtı bulunduğu yerden kopup dolaşım yolu ile beyne gider ve bir damarı tıkayarak inmeye neden olur.
|
 |
 |
- Diğer kalp hastalıkları — Koroner kalp hastalığı, kalp yetmezliği, kalp büyümesi (dilate kardiyomyopati), kapak hastalığı ve bazı doğumsal kalp hastalıkları.
- Orak hücreli anemi — Kandaki alyuvarların orak şeklini aldığı bu kalıtsal hastalıkta şekil bozukluğu olan bu alyuvarlar vücuda yeterli oksijen iletemez. Alyuvarlar, şekil bozukluğu nedeni ile damar duvarına yapışma eğiliminde olup beyne giden atardamarları tıkamaları durumunda çocukta inme/felç oluşabilir.
- Yüksek kolesterol
- Hatalı beslenme — Katı yağ, margarin ve kolesterolden zengin gıdaların fazla tüketimi kan kolesterolünü yükseltir. Günde 5 porsiyondan fazla meyve ve sebze yemek ise riski azaltır.
- Hareketsizlik ve şişmanlık
|
|